Status Quaestionis – Tim Miechels

“Koffie, altijd koffie”, zegt Tim Miechels wanneer hij plaatsneemt in restaurant Het Gerecht. We treffen hem na college en stellen hem een aantal vragen over zijn onderzoek. Hij promoveert momenteel aan de afdeling fundamentele filosofie van onze faculteit, maar is bij veel studenten bekend van het onderwijs dat hij geeft in bijna alle programma’s van de opleiding Filosofie. Waar gaat zijn onderzoek eigenlijk over?

Lees meer…

Aarde, wereld, Cybertruck

De wetenschap van de klimaatcrisis en de taak van de filosofie

Er is vrijwel geen wetenschapper meer te vinden die eraan twijfelt: de klimaatcrisis is echt en is door mensen veroorzaakt. Ook het grote publiek lijkt hiervan steeds meer overtuigd. Wat echter maar weinig mensen weten, is hoe alarmerend de crisis is, hoede wetenschap haar precies conceptualiseert en – belangrijker nog – welke paradigmaverandering aan die conceptualisatie ten grondslag ligt. Zoals we zullen zien is het de introductie van het systeemdenken,die de crisis van de Aarde aan de wetenschap openbaarde, maar die ook een grote nieuwe taak voor de filosofie aanduidt – namelijk, de (her)introductie van een filosofisch concept van wereld. Pas als we op wereld attent worden, wordt zowel wetenschappelijk als filosofisch begrijpelijk wat er met de Aarde gebeurt. In het volgende beschouwen we eerst de basisbegrippen van de achterliggende natuurkunde, om vervolgens de noodzaak van die filosofische taak aan te duiden.

Lees meer…

Redactioneel

Waarde lezer,

Sinds 1972 heeft u kunnen genieten en gruwelen van Splijtstof-uitwerpselen. Soms lange, soms korte maar immer Splijtende stof heeft u goedkeurend knikkend, zeurend zuchtend, gehaast, grinnikend en soms verbaasd onder ogen gehad. Begonnen als ‘maandblad van de filosofenbond’ heeft Splijtstof verschillende transities doorgemaakt. Nieuwe redactieleden, nieuwe plannen, nieuwe voorkeuren, nieuwe ideeën. Wat maakt Splijtstof eigenlijk nog Splijtstof? Ook op de redactie komt dit onderwerp wel eens ter sprake. Het is u misschien opgevallen dat de omslag van deze Splijtstof anders is dan anders. Het plotseling onderaan plaatsen van het logo werd niet door iedereen gewaardeerd (lees: door ondergetekende), maar het argument ‘zo is het altijd geweest’ bleek door voor- en tegenstanders gebruikt te kunnen worden.

Lees meer…

Genieten van vrienden

Over de connectie tussen liefde en vriendschap als ‘communis voluptas

It may be a common religion, common studies, a common profession, even a common recreation. All who share it will be our companions; but one or two or three who share something more will be our Friends. In this kind of love, as Emerson said, Do you love me? means Do you see the same truth? – Or at least, “Do you care about the same truth?”[1]

Stel je eens voor dat, als je morgen wakker wordt, al je vrienden zouden zijn verdwenen. Je hebt nog wel je collega’s, je buren, je familie, misschien je partner, maar je hebt geen vrienden meer om je leven mee te delen. Is zo’n leven nog aantrekkelijk te noemen? Die vraag zal in de klassieke oudheid door veel epicurische denkers met nee zijn beantwoord, net zoals door de meesten van ons nu. Epicurus noemt vriendschap zelfs het belangrijkste middel tot levensgeluk.[2] Epicuristen geloofden echter in persoonlijk geluk als het hoogste goed, wat vriendschap een moeilijk thema binnen hun ethiek maakte. In hun eigen tijd kwam er dan ook al veel kritiek op hun ideeën, bijvoorbeeld door Cicero, die de epicuristen beschuldigde van hypocrisie. Volgens hem ging vriendschap in tegen een orthodoxe epicurische leer, maar konden epicuristen gewoon niet zonder vrienden. Daarom zou Epicurus toch vriendschap aanmoedigen.[3]

(more…)

Are You Gullible?

A short story of what happened at the 6th edition of the Film & Philosophy series.

It was a relatively hot Tuesday night, July 23, when a semi-tanned group of people gathered at De Kaaij, in our lovely Nijmegen. For this occasion, Opoe Sientje set up a cozy open air cinema, where the sixth edition of the Film&Philosophy series, partially organized by Splijtstof, took place. The program of the night was, first, a talk about the philosophy of trust and testimony given by me, myself and I. Then a short introduction to the movie Gaslight (1944), in which we can admire Ingrid Bergman and Charles Boyera in all their acting splendeur. Finally, the stunning black and white movie itself would be displayed. If you missed the event, and are deeply sorry about this (as you should be), here you can find a summary of the talk, for which I took inspiration from my bachelor thesis.

(more…)

Romeinse reflecties uit het proseccopaleis – In den vreemde

Een inkijkje in een tiendaagse masterclass op het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome

‘Aha!’ weerklonk een licht spottende stem over de rijkelijk gedekte tafel, ‘Oleanders! Dat zijn dus ongelóóflijk giftige bloemen. Eén van de giftigste soorten ter wereld. Enkele jaren geleden is hier nog een hele groep op de eerste hulp beland omdat een of andere onbenul het briljante idee had ze door de risotto te doen.’ Dat waren de eerste woorden die de directeur van het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome (KNIR) had gesproken sinds hij enige tijd zwijgend tegenover mij in de foresteria aan tafel had gewacht tot iedereen had plaatsgenomen en we het eten hadden uitgeserveerd – een traditionele Italiaanse dis, door ons bereid voor de directeur en de professor als dank voor de prachtige masterclass die ze voor ons hadden verzorgd en nu bijna ten einde liep.

(more…)

Status Quaestionis – Tamar Sharon

Each Status Quaestionis Splijtstof interviews a teacher or researcher in philosophy about their current projects and academic topics of interest. For this edition Jochem and Ted visited dr. Tamar Sharon, associate professor practical philosophy at the Radboud University, and co-founder of the brand new interdisciplinary Hub for Security, Privacy and Data Governance (iHub). We sat down in her office on the refurbished 19th floor – now home of iHub – where we talked about her academic career, her past and current research, the aims of iHub, and the reasons why philosophers should go out in the field a lot more.

Read more…

Can I Still Listen to Michael Jackson?

Preamble

Like wounded infantrymen caught in the sights of a crack shot enemy sniper, celebrities fall one by one to the unstoppable bullet of cancellation. From Woody Allen (handsy paedo) to Harvey Weinstein (all round scumbag), Roseanne Barr (racist) to R Kelly (sex fiend), each new day seems to bring a fresh allegation of unsavoury behaviour against some of the biggest names on the planet. And now, joining the ranks of the cancelled, we find the King of Pop himself, Mr Michael Jackson.

(more…)

The Wooden Duck of Edinburgh

Philosophical Story

On June 11, 1762, Rousseau was ordered to leave France after the government banned his educational treatise Emile. His protectress, Marie-Charlotte-Hippolyte wrote to Hume asking him to house the Frenchman in Scotland, where the heart is free. Rousseau was not happy with this solution because he never trusted Hume; however, in the last couple of months he really got into Chinese philosophy and one gem of wisdom he learned was that you should keep your friends close but your enemies closer.

Read more…

Filosoof op de arbeidsmarkt: René ten Bos

Wat bezielde je eigenlijk om het Denker des Vaderlandschap op je te nemen? Wat dreef je destijds?
[Lacht:] Pure ijdelheid, dat is één. Ik kreeg die vraag op een gegeven ogenblik. Er is namelijk een soort comité, ‘de Maand van de Filosofie’, die bepalen wie deze titel kan krijgen. Er waren twee kandidaten, laat ik de andere kandidaat niet noemen, maar de stemmen staakten een beetje en ik ben het toen geworden. Er wordt dan een afspraak gemaakt in Trianon – ook wel bekend bij Splijtstof. Ik zat daar ‘s middags met iemand en wist van niets. Vervolgens komt er een hele groep mensen binnen, journalisten, een uitgever, collega’s, etc. om mij te feliciteren. Ze hadden natuurlijk weleens gepolst of ik er open voor zou staan. Maar vanaf dat moment, november 2016, wist ik dat ik de nieuwe Denker des Vaderlands zou worden. Ik had dat helemaal niet verwacht, maar toen ik ze zag lopen dacht ik: oh God. Dan heb je nog een half jaar om je voor te bereiden. Ik dacht: ik ga er een beetje over nadenken en ik zie wel hoe ik daar in duikel. Dat betekent dus dat je een waanzinnige drukte over je heen krijgt en dan ga je plannetjes maken. Wat ga ik doen in deze periode? En die plannetjes zijn redelijk uitgekomen.

Read more…