Splijtstof in the time of Coronavirus

A kindly thing it is to have compassion of the afflicted and albeit it well beseemeth every one, yet of those is it more particularly required who have erst had need of comfort and have found it in any, […].

Giovanni Boccaccio

These are odd, grim, hard times.

To say something smart and meaningful without hurting (even involuntarily) anyone is quite a challenge.

Yet, on behalf of Splijtstof, I am going to give it a shot.

(more…)

Spijtstof: De kroon op het monnikenwerk zetten

Maandagmorgen, kwart voor negen, dat is toch geen uur om jong filosofische harten snel te doen kloppen. Te moeten leren hoe in de vroege universitates keer op keer in minuscule nuances de woorden van ‘De Filosoof’ worden bijgepunt. Hoe de antieke wijsheden als moderne vluchtelingen hun weg naar het Westen vonden om daar misschien wel de eerste slachtoffers te worden van een witwasschandaal.

Lees meer…

Off the Record – Christoph Lüthy

The One with the Swiss Dean and a Bottle of Wine

I have been wanting to write this interview for quite a long time. Everything started because Ted, one of our editors, told me (attention, SPOILER ALERT!) about an alleged piece of advice that Christoph Lüthy, professor in the History of Philosophy and Science at Radboud University and dean of the Faculty of Philosophy, Theology and Religious Studies, gave to Matt Damon (who, fortunately, didn’t follow it) and to some scones-eating British politician (who, unfortunately, didn’t follow it). This was the rumor I had been waiting for, but then the summer holidays arrived, the Italian seaside distracted me, the new semester started, and all sorts of things every student is familiar with happened. Like a good bottle of Brunello di Montalcino that you save for special occasions, this interview had been put on hold, waiting for the best moment to be written.  And it was still there waiting when the familiar voice of the interviewee himself greeted me with a lively “Buongiorno!” in the koffiehoek (15th floor of the Erasmus Building, the place to be for every philosopher in Nijmegen). The day to open that metaphorical bottle of Brunello di Montalcino had been set, but I needed some insights from one of the persons who knows prof. Lüthy best, namely his wife Carla Rita Palmerino, professor of the History of Philosophy at Radboud University and program coordinator of the Research Master in Philosophy. And no, if you were thinking about a love blossomed within the Erasmusgebouw’s walls, you would be mistaken. Their love blossomed in a way more romantic (but equally cold and foggy) setting, in dear old Scotland, as they recently revealed in an interview with VOX.

(more…)

Status Quaestionis – Tim Miechels

“Koffie, altijd koffie”, zegt Tim Miechels wanneer hij plaatsneemt in restaurant Het Gerecht. We treffen hem na college en stellen hem een aantal vragen over zijn onderzoek. Hij promoveert momenteel aan de afdeling fundamentele filosofie van onze faculteit, maar is bij veel studenten bekend van het onderwijs dat hij geeft in bijna alle programma’s van de opleiding Filosofie. Waar gaat zijn onderzoek eigenlijk over?

Lees meer…

Aarde, wereld, Cybertruck

De wetenschap van de klimaatcrisis en de taak van de filosofie

Er is vrijwel geen wetenschapper meer te vinden die eraan twijfelt: de klimaatcrisis is echt en is door mensen veroorzaakt. Ook het grote publiek lijkt hiervan steeds meer overtuigd. Wat echter maar weinig mensen weten, is hoe alarmerend de crisis is, hoede wetenschap haar precies conceptualiseert en – belangrijker nog – welke paradigmaverandering aan die conceptualisatie ten grondslag ligt. Zoals we zullen zien is het de introductie van het systeemdenken,die de crisis van de Aarde aan de wetenschap openbaarde, maar die ook een grote nieuwe taak voor de filosofie aanduidt – namelijk, de (her)introductie van een filosofisch concept van wereld. Pas als we op wereld attent worden, wordt zowel wetenschappelijk als filosofisch begrijpelijk wat er met de Aarde gebeurt. In het volgende beschouwen we eerst de basisbegrippen van de achterliggende natuurkunde, om vervolgens de noodzaak van die filosofische taak aan te duiden.

Lees meer…

Redactioneel

Waarde lezer,

Sinds 1972 heeft u kunnen genieten en gruwelen van Splijtstof-uitwerpselen. Soms lange, soms korte maar immer Splijtende stof heeft u goedkeurend knikkend, zeurend zuchtend, gehaast, grinnikend en soms verbaasd onder ogen gehad. Begonnen als ‘maandblad van de filosofenbond’ heeft Splijtstof verschillende transities doorgemaakt. Nieuwe redactieleden, nieuwe plannen, nieuwe voorkeuren, nieuwe ideeën. Wat maakt Splijtstof eigenlijk nog Splijtstof? Ook op de redactie komt dit onderwerp wel eens ter sprake. Het is u misschien opgevallen dat de omslag van deze Splijtstof anders is dan anders. Het plotseling onderaan plaatsen van het logo werd niet door iedereen gewaardeerd (lees: door ondergetekende), maar het argument ‘zo is het altijd geweest’ bleek door voor- en tegenstanders gebruikt te kunnen worden.

Lees meer…

Genieten van vrienden

Over de connectie tussen liefde en vriendschap als ‘communis voluptas

It may be a common religion, common studies, a common profession, even a common recreation. All who share it will be our companions; but one or two or three who share something more will be our Friends. In this kind of love, as Emerson said, Do you love me? means Do you see the same truth? – Or at least, “Do you care about the same truth?”[1]

Stel je eens voor dat, als je morgen wakker wordt, al je vrienden zouden zijn verdwenen. Je hebt nog wel je collega’s, je buren, je familie, misschien je partner, maar je hebt geen vrienden meer om je leven mee te delen. Is zo’n leven nog aantrekkelijk te noemen? Die vraag zal in de klassieke oudheid door veel epicurische denkers met nee zijn beantwoord, net zoals door de meesten van ons nu. Epicurus noemt vriendschap zelfs het belangrijkste middel tot levensgeluk.[2] Epicuristen geloofden echter in persoonlijk geluk als het hoogste goed, wat vriendschap een moeilijk thema binnen hun ethiek maakte. In hun eigen tijd kwam er dan ook al veel kritiek op hun ideeën, bijvoorbeeld door Cicero, die de epicuristen beschuldigde van hypocrisie. Volgens hem ging vriendschap in tegen een orthodoxe epicurische leer, maar konden epicuristen gewoon niet zonder vrienden. Daarom zou Epicurus toch vriendschap aanmoedigen.[3]

(more…)

Are You Gullible?

A short story of what happened at the 6th edition of the Film & Philosophy series.

It was a relatively hot Tuesday night, July 23, when a semi-tanned group of people gathered at De Kaaij, in our lovely Nijmegen. For this occasion, Opoe Sientje set up a cozy open air cinema, where the sixth edition of the Film&Philosophy series, partially organized by Splijtstof, took place. The program of the night was, first, a talk about the philosophy of trust and testimony given by me, myself and I. Then a short introduction to the movie Gaslight (1944), in which we can admire Ingrid Bergman and Charles Boyera in all their acting splendeur. Finally, the stunning black and white movie itself would be displayed. If you missed the event, and are deeply sorry about this (as you should be), here you can find a summary of the talk, for which I took inspiration from my bachelor thesis.

(more…)

Romeinse reflecties uit het proseccopaleis – In den vreemde

Een inkijkje in een tiendaagse masterclass op het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome

‘Aha!’ weerklonk een licht spottende stem over de rijkelijk gedekte tafel, ‘Oleanders! Dat zijn dus ongelóóflijk giftige bloemen. Eén van de giftigste soorten ter wereld. Enkele jaren geleden is hier nog een hele groep op de eerste hulp beland omdat een of andere onbenul het briljante idee had ze door de risotto te doen.’ Dat waren de eerste woorden die de directeur van het Koninklijk Nederlands Instituut te Rome (KNIR) had gesproken sinds hij enige tijd zwijgend tegenover mij in de foresteria aan tafel had gewacht tot iedereen had plaatsgenomen en we het eten hadden uitgeserveerd – een traditionele Italiaanse dis, door ons bereid voor de directeur en de professor als dank voor de prachtige masterclass die ze voor ons hadden verzorgd en nu bijna ten einde liep.

(more…)